Stamceltherapie in de toekomst
De medische wetenschap heeft hoge verwachtingen van stamcellen. Daarom wordt momenteel veel onderzoek gedaan naar de verschillende soorten stamcellen en hun therapeutische toepassingen. Lees hier de visie van Prof. Dr. Catherine Verfaillie over de mogelijkheden van stamceltherapie.
Herstel van schade
Veel toepassingen van stamcellen vallen onder de zogenaamde ‘regeneratieve geneeskunde’, het vervangen of herstellen van beschadigd of verloren gegaan weefsel. Meestal gaat het om onderzoek met embryonale stamcellen of stamcellen uit beenmerg.
De medische wetenschap verwacht dat stamcellen uit navelstrengbloed minstens zo goed of beter zullen presteren (I) bij het herstel van weefsel (II). Ze zijn immers jong en vitaal en kennen geen afstotingsverschijnselen.
Enkele voorbeelden:
Onderzoek naar hoe autologe stamcellen het hartspierweefsel na een infarct kunnen herstellen, lijkt al een heel eind op weg (III). Klinische studies tonen positieve resultaten (IV). Ook in Europa doet men onderzoek naar deze toepassing (V). De resultaten bij patiënten met chronisch hartlijden blijken eveneens veelbelovend (VI).
Onderzoekers hebben goede hoop dat stamcellen in de toekomst een rol zullen spelen in de behandeling van diabetes (VII). Ook bij auto-immuunziekten als Lupus (VIII) en juveniele artritis (IX) onderzoekt men de mogelijkheden.
‘Tissue engineering’ is het kunstmatig ontwikkelen van weefsels. Hierbij worden stamcellen ingezaaid op een synthetische ondergrond om huid, hartklepweefsel en bot te kweken. Dit zou tot vele toepassingen in de chirurgie kunnen leiden. Er zijn inmiddels al verschillende succesvolle dierproeven in deze richting (X) gedaan.
Stamcellen kunnen wellicht een rol spelen bij gentherapie. Sommige aandoeningen worden veroorzaakt door het slecht functioneren van een stukje van het genetisch materiaal. Vervangt men nu in een aantal stamcellen een defect gen door een gezond gen, dan zouden deze ‘gerepareerde’ stamcellen na autologe transplantatie een genezende werking kunnen hebben (XI).
De lijst met ziekten waarvan wetenschappers vermoeden dat stamceltherapie tot de mogelijkheden behoort, is nog veel langer. Denk bijvoorbeeld aan nierfalen, colitis, levercirrose, oogziekten als retinitis pigmentosa en een volledig nieuwe aanpak van kanker.
Al deze toepassingen van stamcellen bevinden zich nog in een experimenteel stadium. Het kan dus nog enige tijd duren voordat ze tot het standaardarsenaal behandelmethoden van de geneeskunde gaan behoren. Wetenschappers zijn het er wel over eens dat stamcellen een rol zullen spelen in de ‘geneeskunde van de toekomst’.
