Wat zijn stamcellen precies?

 

 

Wanneer bij de conceptie eicel en zaadcel versmelten, ontstaat er een bevruchte eicel. Die bevruchte eicel zal zich delen, wat een tweecellig embryo oplevert. Die twee cellen delen zich op hun beurt steeds verder, zodat er na enkele weken zich een foetus ontwikkelt, die reeds over prille organen beschikt. Deze foetus komt bij de geboorte als een kindje ter wereld, een kind dat verder zal opgroeien tot een volwassene. Klik hier voor een video van EuroStemCell.

Het wonderlijke is dus dat één enkele bevruchte eicel in staat blijkt zich door deling tot een veelheid van celtypen te ontwikkelen. De natuur maakt dit mogelijk door stamcellen in te schakelen: cellen die zich delen in één nieuwe stamcel en één gespecialiseerde cel, zoals een zenuwcel, huidcel of levercel.

Er bestaan drie verschillende soorten stamcellen:

 

• Embryonale stamcellen. Deze niet-gespecialiseerde cellen ontwikkelen zich na de bevruchting tot alle andere celtypen. Om embryonale stamcellen te kunnen oogsten voor het ontwikkelen van een behandeling, moeten in een laboratorium embryo’s worden vernietigd. Dit roept uiteraard zwaarwegende ethische vragen op. Cryo-Save houdt zich dan ook niet bezig met het verzamelen van embryonale stamcellen.

 

• Adulte stamcellen. Stamcellen verdwijnen niet na de geboorte; ze blijven in ons lichaam aanwezig en spelen een rol bij het herstellen van beschadigde weefsels. Deze ‘reservebronnen’ worden er wel steeds minder, en ze worden steeds minder vitaal (I). Ook deze adulte stamcellen kunnen zich tot andere celtypen ontwikkelen (II). Adulte stamcellen worden meestal verkregen door het uitvoeren van een beenmergpunctie.
  
  
• Stamcellen uit navelstrengbloed kunnen eveneens tot een aantal andere celtypes differentiëren (III). Deze cellen zijn erg jong en vitaal, en bovendien gemakkelijk en goedkoop te verkrijgen. Men kan al deze cellen invriezen om ze later te gebruiken bij een behandeling van de celdonor zelf of een andere patiënt.
  

Stamcellen uit navelstrengbloed hebben een aantal voordelen: ze zijn vitaler, eenvoudig af te nemen en de afname kent geen ethische bezwaren. Tot voor kort werd navelstrengbloed bij de overgrote meerderheid van de geboorten gewoon weggegooid.

 

---

 

 

I Woods K., Ann NY Acad Sci 2000 ; 908 :331-335

II Liang L., Stem Cells, 2002 ; 20(1) : 21-31

III Erices A., Br. J Haematol, 2000; 109(1):183-186